شرکت نفت پارس: واحدهای پالایشگاه و دفتر مرکزی

واحدهای پالایشگاه

١- واحد تحقیق و توسعه: واحد تحقیق و توسعه (R&D) شرکت نفت پارس فعالیت خود را در تیر ماه سال ١٣٨٦ با تعریف پروژه های پژوهشی - عملیاتی آغاز نمود که توانسته است با به ثمر رساندن چندین پروژه پژوهشی و ارایه مقالات علمی در کنفرانس های بین المللی و داخلی، نشان دهنده اثرگذاری پژوهش در جایگاه واقعی خود در صنعت باشد و با برقراری ارتباط دو جانبه میان صنعت و دانشگاه،‌ بستری مناسب برای بکارگیری دانش روز در صنعت را فراهم آورد.

١-١ اهداف: انجام تحقیقات و اجرای فرایندهای اصلاحی به منظور توسعه و بهینه سازی با تکیه بر مدیریت دقیق زنجیره تأمین و افزایش بهره وری در استفاده از مواد و انرژی که به طور عمده در ٤ حوزه ذیل تعریف می گردد.

١- مهندسی پروسس و تکنولوژی
٢- عملیات و تولید
٣- زنجیره تأمین مواد
٤- توسعه سیستمهای نرم افزار

به منظور دستیابی به این اهداف، پروژه های تعریف شده با انجام برنامه ریزی و کنترل دقیق در سه فاز عملیاتی اصلی ذیل اجرا می شوند:

١- گردآوری اطلاعات و مطالعه اولیه - یافتن حقیقت و خلق پایه های علمی و فهم مسائل.
٢- توسعه اکتشافی - تحلیل و ارزیابی مرحله اول که منجر به ابداع روشها و مدل های بهینه می گردد.
٣- تحلیل و نتیجه گیری تکمیلی به همراه توسعه نرم افزاری

٢-١ پروژه ها:

توسعه مکانیزه سیستم اطلاعات در حوزه تولید، عملکرد فرایند و واحدهای تولیدی (POS &PIS) شبیه سازی و بهینه سازی واحدهای فرایندی (PUS)

طراحی و پیاده سازی سیستم یکپارچه بهره ور نگهداری، تعمیرات و نظارت بر عملکرد تجهیزات (TRM)

برنامه ریزی، زمانبندی و بهینه سازی عملیات تولید (RPO)

سیستم آزمایشگاهی فراگیر (LIMS)

طرح ریزی شبکه جامع مدیریت اسناد (DMM)

٣-١ دستاوردها:

مدلسازی و شبیه سازی برج RDC

ارایه مقاله منتخب کنگره مهندسی شیمی و پروسس CHISA 2008 در زمینه بهینه سازی مصرف انرژی طراحی و راه اندازی سیستم

جامع مکانیزه گردش اطلاعات حوزه فرایندی

٢- واحدهای فورفورال: به منظور جلوگیری از تغییرات شدید گرانروی روغن با تغییر دما، ترکیبات آروماتیک می بایست از روغن حذف گردند، در پالایشگاه نفت پارس عمل گرفتن آروماتیک ها از خوراک ورودی (لوبکات) در واحدهای فورفورال ١ و ٢ به روش استخراج مایع - مایع و با استفاده از حلال فورفورال انجام می‌گیرد. ظرفیت هر یک از واحدهای فورفورال ١ و ٢ با توجه به وجود تنوع در خوراک ورودی (لوبکات) و محصول موردنظر، متغیر و از محدوده m³/h ١٩-١٠ (برحسب لوبکات ورودی) است. محصول این واحدها رافینات (Raffinate) (روغن عاری از آروماتیک ها) واکسترکت (Extract) (روغن غنی از آروماتیک ها) می باشد.

٣- واحد مومگیری (تفکیک) (M.E.K.): وجود هیدروکربورهای خطی (پارافین ها) در روغن موجب افزایش نقطه انجماد (نقطه ریزش) روغن و درنتیجه جامدشدن روغن در دمای محیط می گردد. جدا کردن مواد مومی (پارافینی) از روغن را مومگیری می‌نامند که در پالایشگاه نفت پارس از روش مومگیری به کمک آمیزه‌ای از حلالهای متیل - اتیل - کتون (.M.E.K) و تولوئن استفاده می‌شود.

چنانچه خوراک ورودی واحد تفکیک Raffinate باشد، خروجی آن را روغن پایه و در صورتیکه خوراک ورودی لوبکات باشد، خروجی روغن را Dewaxed Oil می‌نامند. دیگر محصول به دست آمده در واحد مومگیری، پارافین حاوی روغن (Slack Wax) می باشد.

ظرفیت واحد تفکیک نیز با توجه به نوع خوراک ورودی و محصول موردنظر متغیر و در محدوده m³/h ٢٧-١٩ (برحسب خوراک ورودی) می باشد.

٤- واحد جذبی آمونیاک: یکی از ملزومات روش مورد استفاده در واحد مومگیری پالایشگاه نفت پارس، انجام عملیات در دماهای پایین (کمتر از صفر درجه سانتی گراد) است.

وظیفه تامین سرمایش مورد نیاز واحد مذکور را واحد جذبی آمونیاک برعهده دارد، در این واحد از سیکل تبریدی جذبی استفاده می گردد که در این سیکل، آمونیاک به عنوان سیال عامل مورد استفاده قرار می گیرد.

در حال حاضر، واحد جذبی، قابلیت تولید سرمایش به میزان ١٢٠٠٠٠٠ kcal/h را دارد که یک واحد با ظرفیت مشابه نیز در دست خرید و نصب می باشد.

٥- واحد تاسیسات جانبی (Utilities): یکی از واحدهای اساسی در تمامی زیرشاخه های صنایع نفت از جمله پالایشگاه ها، واحد تاسیسات جانبی است که وظیفه آن تامین آب صنعتی، بخار، هوای فشرده، برق و سایر Utility های مورد نیاز و همچنین تصفیه پساب های حاصله (صنعتی و بهداشتی) است.

١-٥ واحد تولید بخار: دراین واحد بخارمورد نیاز واحدهای عملیاتی (و سایر واحدها) تولید می‌گردد. این بخار یا به صورت آزاد مصرف می شود، مانند مصرف برج‌های عریان کننده (استریپرها) و یا در کویلهای بخار مانند که درحالت دوم پس از استفاده از حرارت بخار، کندانس آنرا برای استفاده مجدد بازیابی می کند. (Condendate Recovery) در واحد تولید بخار، سه بویلر وجود دارد.

بویلربرونسورک باظرفیت اسمی ٤٥ (t/h) بخار با فشار ١٥ (Kg/cm²)

بویلر B&W باظرفیت اسمی ٣٠ (t/h) بخار با فشار ١٤ (Kg/cm²)

بویلرگیرولا با ظرفیت اسمی ٢٢ (t/h) بخار با فشار ١١ (Kg/cm²)

لازم به ذکر است با توجه به افزایش ظرفیت واحدهای مختلف پالایشگاه و نیاز روزافزون به تولید بخار، بویلر جدیدی با ظرفیت ٨٥ (t/h) خریداری گردیده و در آینده نزدیک به بهره برداری خواهد رسید.

٢-٥ واحد تصفیه پساب صنعتی: در این واحد فقط پسابهای صنعتی پالایشگاه تصفیه گردیده و پسابهای انسانی به چاههای جاذب منتقل می‌شوند. با عبور دادن پسابهای صنعتی از دو استخر ته نشینی که به صورت سری قرار گرفته‌اند، مواد روغنی سبک با شناور شدن روی سطح آب جدا گردیده و همچنین با داشتن زمان ماند کافی، املاح سنگین نیز تا حدود زیادی ته نشین می‌گردند پس از این مرحله پساب با کدورت و روغن پایین‌تر وارد سیستم DAF (Dissolved Air Flotation) می‌گردد. در این سیستم با تزریق مواد شیمیایی و هوای فشرده املاح و روغنهای محلول تا حدود زیادی جداسازی می‌گردند، به طوریکه روغن موجود تا حدود ٩٠٪ و COD تا حدود ٤٠٪ کاهش می‌یابد.

لازم به ذکر است برای رسیدن به بالاترین استانداردهای جهانی، طرح تصفیه پسابهای صنعتی و بهداشتی پالایشگاه با ظرفیت m3/h ٨٠ در مراحل پایانی اجرا می باشد و در آینده نزدیک مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت.

٣-٥ واحد کمپرسورخانه: در این واحد هوای مرطوب، هوای خشک و گاز خنثی مصرفی پالایشگاه تامین می‌گردد. برای تولید هوای معمولی (Plant Air) از سه دستگاه کمپرسور و برای تولید هوای مصرفی در بخش ابزار دقیق (Instrument Air) از چهار دستگاه کمپرسور استفاده می گردد. در حال حاضر حداکثر هوای معمولی مصرفی واحدهای عملیاتی (به استثنای واحدهای بلندینگ و قوطی سازی) Nm³/h ١٦٠ و حداکثر هوای ابزار دقیق مصرفی Nm³/h ٣١٠ می باشد که در آینده به ترتیب به Nm³/h ٦١٠ و Nm³/h ٧٩٠ خواهد رسید.

لازم به ذکر است در برخی از واحدها مانند قوطی سازی، کمپرسورهای مجزایی نیز وجود دارد (هوای معمولی).

همچنین، گاز خنثی (ازت) مورد نیاز (در حال حاضر فقط مربوط به واحد تفکیک) توسط دو دستگاه ژنراتور گاز خنثی تامین می شود. هم اینک، حداثر مصرف گاز خنثی Nm³/h ١٥٠ می باشد.

٤-٥ واحد نیروگاه: جهت تامین برق مورد نیاز واحد فرایند و بخشهای عملیاتی پالایشگاه، تعداد چهار دستگاه ژنراتور با نیروی محرکه ماشین گازسوز (Gas Engine) بکار گرفته شده است که ظرفیت هر یک از این ژنراتورها ١ / ٢ Mw می باشد. همچنین در نظر است برای پروژه های آتی شرکت تعداد دو دستگاه دیگر از این ژنراتورها که محل نصب آن پیش بینی شده است، افزوده گردد.

٥-٥ واحد تصفیه آب: به منظور تامین آب صنعتی مورد نیاز پالایشگاه، از دو حلقه چاه استفاده می گردد. آب استحصال شده از این چاهها جهت سختی زدایی، حذف ذرات جامد معلق و رسیدن کیفیت آن به حد مطلوب، مراحل مختلفی را طی می کند. سیستم جدید تصفیه آب پالایشگاه به روش اسمز معکوس (R.O.) نیز اخیراً راه اندازی گردیده که توان تصفیه m³/h ٨٠ آب را دارد.

٦- واحد گریس سازی: در این واحد که یکی از منحصربفردترین گریس سازی های کشور می باشد، انواع مختلف گریس (با پایه های مختلف) تولید می گردد، خوراک این واحد Dewaxed Oil، انواع روغن پایه، Fat و... می باشد،ظرفیت تولید واحد گریس سازی در حال حاضر حدود ٨٠٠٠ تن در سال است.

٧- واحدهای بشکه سازی و قوطی سازی: این واحدها وظیفه تولید انواع قوطی و بشکه را بر عهده دارند. ظرفیت اسمی تولید این واحدها در هر ساعت به ترتیب برابر است با ٥٥٠٠ قوطی کوارت، ٢٧٠٠ قوطی گالن و ٢٥٠ بشکه.

٨- واحد بلندینگ: به منظور بهبود خواص و بالا بردن کیفیت روغن خروجی از واحد مومگیری (روغن پایه) افزودن مواد خاصی به این روغن ضروری است که این مواد به ادتیو (Additive) معروفند؛ در واحد بلندینگ، با توجه به نوع روغن تولیدی، انواع ادتیو (ضد اکسید شدن، پاک کننده، ضد کف و...) به روغن افزوده و روغن نهایی، جهت بسته بندی، به مخازن ذخیره سازی و از آن جا به واحد بسته بندی روغن هدایت می شود. با توجه به اهمیت اعمال دقیق نسبت بین روغن پایه و ادتیو، واحد جدید اتوماتیک بلندینگ پالایشگاه درشرف راه اندازی می باشد. ظرفیت واحد بلندینگ در حال حاضر، حدود ١٧٠٠٠٠ m³/year (برحسب روغن پایه) می باشد.

٩- واحد تانکفارم: مخازن (تانکهای) ذخیره روغنهای پروسس (فرآوری) شده (روغن پایه)، نیمه پروسس و لوبکاتهای پروسس نشده دریک محل با نام تانکفارم چیده شده‌اند. این تانکها دراندازه‌های مختلف و ظرفیتهای متفاوت و کلیه آنها مجهزبه کویل بخار فشار ضعیف می‌باشند. نصب کویل بخار جهت گرم کردن روغنها و جلوگیری از جامد شدن آنهاست تا پمپاژ و انتقال آنها عملی باشد. ظرفیت وتعداد مخازن برای هرنوع مواد تابع مدت توقف وتولید (یا مصرف) واحد مربوطه است. مثلا ظرفیت مخازن لوبکات را طوری حساب کرده اند که درصورت اشکال در ارسال لوبکات تا چند هفته ذخیره برای مصرف موجود باشد.

مخازن لوبکات، رافینات، اکسترکت، پارافین و همچنین آب جزو این تانکها هستند.

١٠- DCS: تا قبل از سال ١٣٨٤ واحدهای عملیاتی اساسی پالایشگاه شامل واحدهای فورفورال ١ و ٢، تفکیک و جذبی توسط سیستم های کنترل پنیوماتیک (Pneumatic) کنترل می شدند و برای هر کدام از این واحدها اتاق کنترل مجزایی وجود داشت. در این سال، به منظور یکپارچه سازی سیستم کنترل واحدهای مذکور و درنتیجه سرعت، دقت و هماهنگی بیشتر،اقدامات اساسی شامل ارتقای سیستم های کنترلی واحدها از پنیوماتیک به الکترونیک و اتصال همه سیستم های کنترلی به اتاق کنترل مرکزی پالایشگاه صورت پذیرفت. در این اتاق کنترل، سیستم کنترل DCS (Distributed control system) منظور گردیده است و قابلیت کنترل کلیه لوپهای کنترلی واحدهای فوق الذکر، پیش بینی و منظور گردیده است. لازم به ذکر است تجهیزات به کار رفته در سیستم جدید ساخت شرکت زیمنس است.

١١- واحد آموزش، بهداشت، ورزش و کتابخانه: شامل چهار واحد تحت پوشش بوده وشرح ووظایف آن بانضمام اقدامات ٦ ماهه اول سال ٨٧ بشرح ذیل می باشد.

١-١١ واحد آموزش: نفت پارس در راستای پیشبرد اهداف کلان شرکت و همچنین ارتقاء سطح آگاهی و توانمندی پرسنل، دوره های آموزشی متنوعی را در زمینه های عمومی، فنی و تخصصی، مالی و بازرگانی و سمینارها و بر اساس نیازهای اعلام شده از جانب واحدهای مختلف پالایشگاه و دفتر مرکزی در تمامی سطوح سازمانی در داخل و خارج شرکت اجراء نموده است و همچنین اقدام به برگزاری بازدیدهای گوناگونی در داخل و خارج شرکت به منظور معرفی شرکت نفت پارس و ایجاد شناخت و آشنایی هر چه بیشتر دیگر صنایع از مراحل ساخت انواع روانکارها و متقابلاً برقراری ارتباط وافزایش آگاهی نسبت به صنایع مرتبط با ساخت و مصرف انواع محصولات روانکاری، نموده است.

در ادامه فعالیت ها می توان به ارائه آموزش های تئوری و عملی لازم به پرسنل جدیدالاستخدام در بدو ورود به شركت بر اساس شرح وظایف و با هماهنگی واحدهای ذیربط به منظور آشنایی با واحدهای مختلف، نحوه عملکرد آن ها و ایجاد بستری مناسب جهت حضور و ادامه فعالیت در بخش های مربوطه اشاره نمود.

آموزش کارآموزان دانشجو دانشگاه های معتبر کشور در رشته های مختلف پایه و مهندسی، یکی دیگر از فعالیت های انجام گرفته می باشد که طی یک برنامه زمان بندی منظم و مرتبط با رشته تحصیلی آنان در دو بخش تئوری و عملی انجام می پذیرد.

حاصل این فعالیت ها در ارائه آموزش های فوق طی شش ماهه اول سال ١٣٨٧، فراگیری ٧١٠ نفر از پرسنل به مقدار ٢٦٠٤٢ نفر ساعت آموزشی بوده است که نسبت به مشابه سال گذشته خود حدود ١٠٪ رشد داشته است.

با عنایت به این موضوع که هزینه های صرف شده در امورآموزشی جزء هزینه های پیشگیری در هر واحد تولیدی محسوب می گردند، سعی بر آن شده است که با بهره گیری از تمامی پتانسیل های موجود به منظور برگزاری دوره های آموزشی در داخل شرکت،گامی در جهت کاهش هزینه های مذکور برداشته شود که به پیوست گزارش فعالیت های آموزشی نفت پارس در شش ماهه اول سال ١٣٨٧ به همراه نمودار مقایسه ای نسبت به مشابه سال قبل نشان داده شده است.

عملكرد آموزشی شش ماهه اول سال ١٣٨٧ اداره آموزش
مقدار نفر ساعت آموزشی	تعداد نفرات	عناوین دوره های آموزشی	نوع دوره های آموزشی	ردیف
٤٣٩٨	٢٦٨	١- صدور پروانه های کار گرم و سرد ٢- کمک های اولیه ٣- آموزش سیستم عامل Windows ٤- آموزش نرم افزار Word ٥- بازآموزی بهداشت عمومی	عمومی	١
١٧١٠	١٢١	١- Plc1 زیمنس S7 ٢- Plc2 زیمنس S7 ٣- Industrial Network ٤- آموزشCCNA ٥- نرم افزار کنترل پروژه Primavera Enterprise ٦- شناخت قطعات، عملکرد بخش های مختلف، عیب یابی، سرویس و نگهداری کمپرسورهای ZR-160 ٧- الکترو هیدرولیک ٨- آموزش استفاده از نقشه های PFD و P&ID ٩- کنترل سیستم های بخار و کندانس ١٠- طراحی سیستم های بخار و کندانس ١١- تله های بخار و خطوط كندانس ١٢- تعمیرات‌ و نگهداری‌ تجهیزات‌ كنترل ‌سیستم‌های بخار و کندانس ١٣- آموزش مقابله با شرایط اضطراری و بحران ١٤- آموزش نحوه کالیبراسیون تجهیزات حجمی ١٥- قانون كار و تامین اجتماعی ١٦- آموزش نرم افزار Excel پیشرفته	فنی و تخصصی	٢
٩٢	١٧	١- سمینار ابزاردقیق شرکت کنترل نگار ٢- سمینار تخصصی فناوری پیشرفته برای پاكسازی خاك و آب های آلوده به روغن ٣- سمینار قانون کار و تامین اجتماعی ٤- سمینار نقش آموزش در تعالی سازمانی ٥- سمینارقانون تامین اجتماعی و اصلاحیه های جدیدآن ٦- سمینار سیستم های اعلام حریق	سمینارهای آموزشی	٣
٧٩٨	١٥٦	١- بازدید دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران ٢- بازدید دانشجویان دانشگاه امیر کبیر ٣- بازدید دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه شیراز ٤- بازدید دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ایران ٥- بازدید گروهی از صادر کنندگان محصولات روانکار ٦- بازدید شرکت آب و خاک کشور ٧- بازدید از مرکز آموزش ایران خودرو	بازدید ها	٤
٧٣٠	٥٨	١- ایمنی عمومی و آشنایی با واحدهای مختلف پالایشگاه ٢- On The Job Training (ارائه آموزشهای عمومی و تخصصی با هماهنگی واحدهای ذیربط و بر اساس شرح وظایف) ٣- آشنایی با مقررات پرسنلی ٤- ارگونومی (مهندسی فاکتورهای انسانی). ٥- مستندات،سوابق‌وممیزی‌سیستم‌های‌استاندارد‌یکپارچه (IMS) ٦- اثرات و خطرات مواد شیمیایی (MSDS)	آموزش جدیدالاستخدام ها	٥
١٨٣١٤	٩٠	ارائه آموزشهای تئوری و عملی مرتبط با رشته تحصیلی آن ها بر اساس برنامه زمان بندی تنظیمی	آموزش کارآموزان دانشگاه ها	٦
٢٦٠٤٢	٧١٠	جمع کل

٢-١١ واحد بهداشت:

١- تحویل داروهای مجاز به پرسنل
٢- كمكهای اولیه و پانسمان جهت افراد حادثه دیده
٣- انجام تستهای فشارخون - نوار قلب - تست قند
٤- ویزیت بیماران و ارائه نسخه داروئی توسط پزشک
٥- تزریق واكسنهای مورد نیاز از جمله آنفولانزا در ٦ ماهه دوم سال ٨٧
٦- معرفی کارکنان جدید الاستخدام برای معاینات قبل از استخدام به مراکز بهداشتی
٧- انجام معاینات دوره ای پرسنل شامل آزمایشات روتین، اسپیرومتری و ادیومتری در ٦ ماهه دوم سال ٨٧
٨- جمع آوری آمار حوادث در پایان هر ماه
٩- اندازه گیری عوامل زیان آور محیط كار (عوامل شیمیایی - صدا و نور) در ٦ ماهه دوم سال
١٠- کنترل و نظارت بر بهداشت پرسنل رستوران و آبدارخانه هر ٦ ماه یکبار
١١- كلرسنجی آب ورودی به پالایشگاه
١٢- انجام آزمایش تخصصی آب شرب و غیرشرب توسط مركز بهداشت هر ٦ ماه یكبار
١٣- کنترل سرویسهای بهداشتی به منظور پیشگیری از بیماری ها
١٤- نظارت بر فعالیت رستوران طبق فرم OHSAS هر ماه
١٥- کنترل مواد اولیه ورودی به رستوران

٣-١١ واحد ورزش:

١- توسعه ورزش عمومی
٢- تجهیز و نگهداری ورزشگاه
٣- تشکیل تیم های والیبال، فوتبال، فوتسال، شنا، کشتی، تنیس روی میز و ... جهت حضور در مسابقات کارگری در سطح منطقه و کشور
٤- ایجاد امکانات ورزشی خارج از شرکت برای کارکنان
٥- به کارگیری مربیان رسمی و کارآزموده
٦- کسب مقام های برتر در رشته های فوتبال، شنا، والیبال و کشتی از جمله مقام اول فوتبال در منطقه کرج در سال ١٣٨٧
٧- احداث زمین چمن فوتبال درضلع غربی ورزشگاه
٨- تهیه کارت استفاده ازامکانات صدف برای مدیران شرکت
٩- تهیه ونصب آفتابگیر بیرون ورزشگاه و ترازووتابلوی اعلانات

٤-١١ واحد کتابخانه:

وظایف:

١- تهیه کتب، نشریات و به روز رسانی اطلاعات
٢- تهیه کتب فنی و تخصصی مرتبط با فعالیت های پالایشگاه
٣- ارائه خدمات به مراجعان
٤- تهیه کتب عمومی برای افزایش مطالعه عمومی کارکنان
٥- برقراری ارتباط با کتابخانه های فنی - تخصصی معتبر دانشگاهی به منظور استفاده از منابع خارج از شرکت
٦- تجهیز و نگهداری تالار مطالعه عمومی
٧- بهره گیری از کارشناسان امور کتابداری جهت ارائه خدمات به همکاران

موقعیت واحدهای مختلف در عملیات تولید:

عملیات تولید

تصاویری از واحدهای پالایشگاه: